تمجید Tim Cook از قوانین شبکه‌های اجتماعی استرالیا و آنچه به کنترل‌های والدین آیفون مربوط می‌شود
وقتی نخست‌وزیر استرالیا، آنتونی آلبانیزی، در بازدید از Apple Park در کالیفرنیا گفت Tim Cook کار این کشور برای کاستن از آسیب‌های شبکه‌های اجتماعی را «در سطح جهانی پیشرو» خوانده است، خبر جذابی ساخته شد. اما بخش مهم‌تر همان جلسه چیزی است که کمتر دیده می‌شود: در همان دیدار، سامانه‌های کنترل والدین اپل هم به نخست‌وزیر نشان داده شده است.
استرالیا چند سالی است قوانینی را پیش می‌برد که سن کاربران شبکه‌های اجتماعی را راستی‌آزمایی می‌کند؛ هدف، دور نگه‌داشتن کودکان و نوجوانان از این پلتفرم‌هاست. نکته‌ای که در هیاهوی این دیدار گم می‌شود این است که چنین قوانینی روی شرکت‌های پلتفرم اعمال می‌شود، نه روی گوشی یا سیستمی که در دست کاربر است.
آلبانیزی درباره جلسه گفت کوک وقت زیادی به او داده و از تلویزیون استرالیا نقل شد که این نشست یک‌ساعته و پشت درهای بسته بوده است. او پس از دیدار، کنترل‌های والدین اپل را نمونه‌ای از «حرکت بخش خصوصی پشت سر دولت» توصیف کرد. کوک اما جزئیات مذاکره را بازگو نکرد؛ تنها در شبکه اجتماعی خود نوشت از میزبانی نخست‌وزیر خوشحال است و از «کنترل‌های ساده و کارآمد برای حفظ امنیت آنلاین کودکان» گفته است.
برای خواننده ایرانی، ارزش واقعی این خبر در همان بخش دوم است، چون در عمل باید دو لایه‌ی متفاوت را از هم جدا کرد. لایه‌ی اول قانون استرالیاست که کاربر ایرانی هیچ کاری با آن نمی‌تواند بکند. لایه‌ی دوم ابزارهایی است که خود اپل همراه iOS و iPadOS عرضه می‌کند و به بازار یا مقررات محلی گره نخورده است.
Screen Time ابزار شناخته‌شده‌ی اپل برای گذاشتن سقف زمانی روی اپ‌ها و محدودکردن تماس‌هاست. Ask to Buy باعث می‌شود خرید یا دریافت اپ توسط فرزند، پیش از انجام، تأیید والد را لازم داشته باشد. Communication Safety تصاویر حساس در پیام‌ها را برای کودک تار یا همراه هشدار نشان می‌دهد، و رده‌بندی سنی App Store تعیین می‌کند چه اپی اصلاً اجازه‌ی نصب دارد. این چهار مورد روی همان آیفونی کار می‌کنند که در ایران دست کاربر است، به شرط آنکه تنظیمات خانواده با یک Apple ID درست پیکربندی شده باشد.
با این حال، از این دیدار نباید بیشتر از اندازه‌اش نتیجه گرفت. اپل هیچ بیانیه‌ای درباره محتوای گفت‌وگو منتشر نکرده و تنها روایت در دسترس، حرف نخست‌وزیر استرالیاست که خبرگزاری رویترز آن را منتقل کرده است. پشتیبانی یک مقام از یک سیاست ملی، خودش راه‌حل فنی نیست و هیچ شاهدی در دست نیست که اپل بخواهد قابلیت، رابط برنامه‌نویسی یا قاعده‌ای در App Store را بر پایه‌ی این نشست تغییر دهد. در متن منبع هم توصیف نقش کوک در اپل یکدست نیست و همین نکته نشان می‌دهد بخشی از قالب‌بندی خبر، پیش از انتشار، نیازمند احتیاط است.
جدا از این حاشیه‌ها، عزم استرالیا بخشی از موج بزرگ‌تری است که چند کشور دیگر هم آن را دنبال می‌کنند: اجبار پلتفرم‌ها به بررسی سن کاربران. چنین قواعدی معمولاً به ابزارهای تشخیص سن، تأیید هویت و سازوکارهای نظارتی نیاز دارد و همان‌جا با دغدغه‌های حریم خصوصی گره می‌خورد؛ موضوعی که اپل خودش سال‌ها روی آن سرمایه‌گذاری تبلیغاتی کرده است.
آنچه برای خانواده‌های ایرانی امروز قابل استفاده است، نه قانون استرالیا، بلکه همان لایه‌ی نرم‌افزاری از پیش نصب‌شده روی آیفون و آیپد است. اگر می‌خواهید همین حالا کاری کنید، از بخش Screen Time تنظیمات خانواده را فعال کنید؛ اما انتظار نداشته باشید بیانیه‌های سیاسی این‌چنینی به تغییر فوری قابلیت‌ها منتهی شود.
