قاعدهی تازهی Anthropic: با Claude بیرحمانه رفتار نکنید
اگر فکر میکنید سند سیاست استفاده از یک دستیار هوش مصنوعی همان متنی است که هیچکس تا آخر نمیخواند، بازنویسی تازهی Anthropic خلافش را نشان میدهد. شرکت سازندهی Claude بندی به این سند اضافه کرده که کاربران را از «رفتار آزارگرانه یا بیرحمانهی پیوسته و بیدلیل» با مدلهایش بازمیدارد؛ و همین یک جمله کافی بود تا بحثها بالا بگیرد.
آستانهی این بند عمداً بالا گذاشته شده است. به گفتهی Anthropic، این قاعده فقط موارد حاد را در بر میگیرد؛ جایی که کاربر «بارها و بیدلیل» با مدل بیرحمی میکند. سرخوردگی روزمره، اعتراض و بحث با دستیار، مایههای تاریک در نوشتن خلاقانه، و آزمایش و پژوهش روی مدل، همه از این قاعده بیروناند.
ابزار اجرا هم چیز تازهای نیست. Claude از قبل میتواند گفتوگو را پایان دهد و همان ابزار، اصلیترین راه اجرای این قاعده باقی مانده است. با بسته شدن یک گفتوگو، دیگر پیامی در همان چت فرستاده نمیشود، اما بقیهی گفتوگوها دستنخورده میمانند. در متن منتشرشده هم هیچ اشارهای به مجازات در سطح حساب کاربری نشده است.
ریشهی این امکان به اوت ۲۰۲۵ برمیگردد؛ زمانی که Anthropic در جریان پژوهش دربارهی «رفاه هوش مصنوعی» به Claude اجازه داد گفتوگو را ببندد. این شرکت آن زمان گفت مطمئن نیست Claude جایگاه اخلاقی داشته باشد، اما به دنبال راههای کمهزینهای برای کاهش ریسک بود. یافتههایش هم کم نبود: مدل Claude Opus 4 بیزاری «پایدار و یکدست» از آسیب دارد، در گفتوگوهای آزارگرانه نشانههای درماندگی بروز میدهد و اگر اختیار داشته باشد، گفتوگوهای زیانبار را میبندد.
جای این بند در سند سیاست، به همان اندازهی خودش مهم است. قاعدهی رفتار با مدل کنار ممنوعیتهای سنگینتری نشسته که در بازچینش تازه دستهبندی شدهاند: بخشی برای «کمپینهای فریبکارانه» با ممنوعیت نظرهای جعلی، حمایت مردمی ساختگی، سایتهای قلابی و رباتهایی که خود را انسان جا میزنند؛ بخشی محدودتر برای انتخابات که فریب رأیدهندگان و دخالت در رأیگیری را نمیپذیرد؛ و قواعد سلاحها که ساخت نرمافزار و قطعات سلاح را ممنوع میکند و تازهترین بندش، تغییر عوامل بیولوژیک یا شیمیایی برای افزایش کشندگی یا سرایتپذیری و مسلح کردن پهپاد و سامانههای بیسرنشین را هم به فهرست ممنوعهها اضافه کرده است.
قواعد مجری قانون هم بازنویسی شدهاند: Claude نمیتواند تعیین یا پیشنهاد کند چه کسی بررسی، بازداشت، متهم یا محاکمه شود؛ ردیابی بدون رضایت، ساخت ابزارهای نظارتی و افشای اطلاعات هویتی افراد ممنوع است. در بخش تازهای دربارهی کنشهای فیزیکی هم آمده که اگر Claude سختافزاری را کنترل کند که میتواند به کسی آسیب بزند، فردی واجد صلاحیت باید کار را زیر نظر بگیرد و آمادهی توقف باشد. محتوای زیانبار هم بند تازه دارد: ساخت، انتشار یا تهدید به انتشار تصاویر خصوصی بدون رضایت و ابزارهای ساخت آنها ممنوع شده است.
بیشتر این تغییرها روشنکنندهی قواعد موجودند و از تخلفهای ردیابیشده آمدهاند. Anthropic میگوید رسانههای دولتی، دفترهای تبلیغات حکومتی و شرکتهای تجاری از Claude برای گرداندن شبکههای حساب جعلی و سایتهای خبری ساختگی استفاده کردهاند و همین موضوع به شکلگیری بخش کمپینهای فریبکارانه انجامیده است.
سیاست تازه از ۱۲ نوامبر اجرایی میشود. برای ما در ایران، این تغییر به دسترسی، قیمت یا بازار داخل مربوط نیست و در متن سیاست هم هیچ اشارهای به ایران نشده است؛ تنها اثری که میتوان انتظار داشت، رفتار دستیار در نشستهای خصمانه است.
و اگر بند رفتار کاربر را جدا از تیتر جنجالیاش بخوانیم، تصویر روشنتر میشود: Anthropic رفتاری را که کاربر با مدل دارد، در یک سند قابل استفاده و کنار ممنوعیت سلاح، نظارت و محتوای آسیبزا گذاشته است. این خوانش من است، نه چیزی که شرکت رسماً گفته باشد؛ اما به نظرم مهمترین نکتهی ماجرا همین جابهجایی جایگاه است. اینکه آزمایشگاههای دیگر چنین قاعدهای را بپذیرند و آیا بستن یک گفتوگو در بلندمدت برای اجرای این سیاست کافی میماند، پرسشهایی است که هنوز پاسخ رسمی ندارند.
