از ویترین تا اتاق عمل؛ اپل ویژن پرو حالا یک ابزار جراحی رسمی است
تصورش را بکنید: هدستی که بیشتر برای تماشای فیلم و گشتوگذار در دنیای مجازی شناخته شده، حالا در اتاق عمل به کار رفته است. نخستین جراحی آرتروسکوپی لگن با اپلیکیشن SportSuite Vision شرکت استرایکر روی اپل ویژن پرو، در مرکز پزشکی دوک انجام شد؛ اتفاقی که حتی اگر برای خریداران عادی چندان جذاب نباشد، از نظر من یک گام مهم برای محاسبات فضایی در پزشکی است.
استرایکر، شرکت فناوری پزشکی که ابزار و نرمافزارهای جراحی میسازد، اعلام کرد این عمل در مرکز پزشکی دوک، بیمارستان و سیستم سلامت دانشگاه دوک در آمریکا انجام شده است. اپلیکیشن SportSuite Vision به جراح اجازه میدهد تصاویر آرتروسکوپی و سیتیاسکن را دقیقاً در میدان دید خود ببیند و ابزارهای دیجیتالی را در فضای اتاق عمل جابهجا کند. دکتر Chad Mather III، جراح انجامدهنده این عمل، گفته با استفاده از محاسبات فضایی توانسته محل اطلاعات بالینی را مطابق گردش کار خودش تنظیم کند و در محدوده استریل به آنها دسترسی داشته باشد؛ به باور او، این چیدمان اتاق عمل را سادهتر و راحتتر کرد و اطلاعات مورد نیازش همیشه جلوی چشمش بود.
در عملهای آرتروسکوپی معمولاً جراح باید مدام به نمایشگرهای متعدد اطراف اتاق نگاه کند. SportSuite Vision همان اطلاعات را داخل هدست میآورد و خم شدن و چرخشهای تکراری بدن را کاهش میدهد؛ چیزی که شاید برای کسی که پشت میز نشسته ساده به نظر برسد، اما برای جراحی که ساعتها درگیر است، یعنی تفاوتی واقعی در ارگونومی و تمرکز.
نکته مهمتر، مجوز رسمی این اپلیکیشن است. SportSuite Vision در ۲۶ تیر امسال مجوز De Novo سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کرد و به نخستین اپلیکیشنی تبدیل شد که برای استفاده حین عمل با اپل ویژن پرو مجوز گرفته است. من این مجوز را نشانهای از عبور هدست اپل از مرحله آزمایشی به مرحله ابزار عملی در جراحی میدانم؛ یعنی دیگر فقط یک گجت نمایشی نیست.
این تنها مورد نیست. در نظرسنجیها، جراحان از کوتاهتر شدن زمان عمل، کاهش حجم کار و بهبود چشمگیر ارگونومی پس از استفاده از اپل ویژن پرو گفتهاند. همچنین این دستگاه در طول یک سال در صدها عمل جراحی آب مروارید بهعنوان دستیار به کار رفته است. به عبارتی، در حالی که فروش تجاری ویژن پرو ناامیدکننده مانده، جامعه پزشکی دارد دلیلهای تازهای برای استفاده از آن پیدا میکند.
برای کاربران ایرانی، این خبر هم مرتبط است و هم کمی دور؛ چون اپل ویژن پرو هنوز بهصورت رسمی در ایران عرضه نمیشود و قیمت بالای آن هم خرید را دشوار میکند. اما روایت حرفهای شدن این دستگاه میتواند برداشت عمومی را از یک گجت گران و نهچندان ضروری به یک ابزار تخصصی تغییر دهد. اگر بیمارستانها و جراحان به این مسیر ادامه دهند، اکوسیستم اپل هم در نرمافزار و هم در اعتبار برند، منفعتی بلندمدت میبرد؛ حتی اگر کاربر عادی ایرانی مستقیماً آن را لمس نکند.
البته هنوز برای نتیجهگیری قطعی زود است. دادههای موجود محدود به چند جراحی و گزارش جراحان است و مشخص نیست پذیرش بیمارستانی در چه مقیاسی پیش برود. اما به نظر من، آنچه امروز روشن است این است که اپل ویژن پرو در حال پیدا کردن جایگاهی معنادار در اتاق عمل است؛ جایگاهی که شاید هیچکس زمان معرفی این هدست پیشبینی نمیکرد. این مسیر، از بازار مصرفکننده به بازار تخصصی، ممکن است برای آینده محاسبات فضایی مهمتر از تعداد دستگاههای فروختهشده باشد.
