Surface Laptop Ultra با قیمت پایه‌ی ۲۵۹۹ دلار آمد؛ رقیبی که MacBook Pro را هدف گرفته است
مایکروسافت بالاخره قیمت و تاریخ عرضه‌ی Surface Laptop Ultra را اعلام کرد؛ لپ‌تاپی ۱۵ اینچی با قیمت پایه‌ی ۲۵۹۹ دلار که هم از MacBook Pro ۱۶ اینچی ارزان‌تر است و هم دقیقاً همان بخشی از بازار را هدف گرفته که سال‌ها بی‌رقیب مانده بود: سازندگان محتوا، توسعه‌دهندگان و کسانی که می‌خواهند هوش مصنوعی را روی خودِ دستگاه اجرا کنند.
این دستگاه اوایل امسال رونمایی شده بود، اما مایکروسافت تا امروز درباره‌ی قیمت و زمان عرضه سکوت کرده بود. حالا روشن شده که فروش از ۱۶ اکتبر آغاز می‌شود و مایکروسافت آن را برای بارهای سنگین خلاقانه، توسعه‌ی نرم‌افزار، هوش مصنوعی، مهندسی و کارهای سه‌بعدی معرفی می‌کند؛ همان حوزه‌ای که اپل سال‌ها رقیب جدی در آن نداشت.
قلب ماجرا RTX Spark است؛ تراشه‌ای که یک CPU با طراحی Grace از انویدیا را با یک GPU با معماری Blackwell کنار هم گذاشته است. انویدیا که تا پیش از این بیشتر در کارت‌های گرافیک و مراکز داده دیده می‌شد، حالا با یک تراشه‌ی آرم‌محور به لپ‌تاپ‌های حرفه‌ای وارد شده است. تا ۶۱۴۴ هسته‌ی گرافیکی، تا ۲۰ هسته‌ی پردازشی و پشتیبانی از تا ۱۲۸ گیگابایت حافظه‌ی یکپارچه.
حافظه‌ی یکپارچه یعنی پردازنده و گرافیک همان یک مخزن حافظه را در اختیار می‌گیرند؛ همان ایده‌ای که اپل با تراشه‌های سری M جا انداخت و اجرای محلی مدل‌های هوش مصنوعی روی مک را ممکن کرد. عدد ۱۲۸ گیگابایت از این جهت مهم است که فضای کافی برای نگه‌داشتن مدل‌های زبانی بزرگ روی خودِ دستگاه فراهم می‌کند، بی‌نیاز از اتصال به سرور.
از آنجا که RTX Spark تراشه‌ای آرم‌محور است، این لپ‌تاپ ویندوز روی آرم اجرا می‌کند و برنامه‌های نوشته‌شده برای معماری x86 — همان معماری قدیمی اینتل و AMD — از مسیر شبیه‌ساز Prism مایکروسافت اجرا می‌شوند. اما سازگاری از راه شبیه‌سازی با روانی و سرعت برابر یکی نیست؛ تا وقتی بنچمارک‌های مستقل منتشر نشوند، نمی‌توان گفت افت عملکرد در کارهای سنگین چقدر است. اینجا جای احتیاط است، نه شعار.
مایکروسافت می‌گوید نمایشگر مینی‌لیدی این دستگاه روشن‌ترین و شفاف‌ترین نمایشگری است که تا امروز در یک سرفیس به کار برده و روشنایی اوج آن در حالت HDR بیست‌وپنج درصد بیشتر از MacBook Pro با تراشه‌ی M5 است. این عدد ادعای خودِ مایکروسافت است، نه نتیجه‌ی یک آزمون مستقل. نمایشگر لمسی است و حرکت‌های لمسی و ناوبری را پشتیبانی می‌کند، اما ورودی قلم ندارد.
بدنه از MacBook Pro ۱۶ اینچی سبک‌تر است، ترک‌پد لمسی بزرگی دارد و حافظه‌ی ذخیره‌سازی‌اش قابل ارتقا است؛ چیزی که سال‌ها آرزو بوده. مایکروسافت شارژ مغناطیسی Magnetic Connect را هم اضافه کرده و آن را نخستین شارژ مغناطیسی USB-C داخلی در یک لپ‌تاپ می‌خواند. سه پورت USB-C، یک USB-A، یک HDMI، کارت‌خوان SD و جک هدفون هم سر جای خودشان هستند؛ تنوعی که هنوز نقطه‌ی ضعف MacBookهای اپل شمرده می‌شود.
کنار لپ‌تاپ، مایکروسافت یک جعبه‌ی توسعه‌ی هوش مصنوعی ۵۹۹۹ دلاری هم معرفی کرده که با Mac Studio و Mac mini رقابت می‌کند: ادعای تا یک پتافلاپ توان هوش مصنوعی، یعنی حدود هزار تریلیون عملیات در ثانیه، و پشتیبانی از مدل‌هایی تا ۱۲۰ میلیارد پارامتر. رقابت اصلی اینجا بر سر اجرای محلی مدل‌ها روی میز کار است.
مایکروسافت برای مالکان MacBook هم انگیزه‌ی مالی گذاشته است: تا هزار دلار بازگشت نقدی در ازای تحویل یک MacBook واجد شرایط هنگام خرید Surface Laptop Ultra. این طرح فقط در بازار آمریکا اجرا می‌شود و برای کاربر ایرانی راهی برای استفاده از آن نیست.
در سمت اپل هنوز خبر رسمی وجود ندارد. شایعه‌ها از یک MacBook OLED با نام احتمالی Ultra حرف می‌زنند؛ با نمایشگر لمسی، تراشه‌های M5 Pro و M5 Max و بدنه‌ای نازک‌تر. تا وقتی اپل رسماً چیزی اعلام نکرده، این‌ها در حد گزارش و گمانه‌زنی است و نباید با واقعیت اعلام‌شده اشتباه گرفته شود.
تصویر کلی روشن است: نسل بعدی MacBook Pro در خلأ عرضه نمی‌شود و از همین حالا با دستگاهی مقایسه می‌شود که ادعای همان بخش از بازار را دارد. قضاوت درباره‌ی برنده اما زود است؛ عملکرد واقعی RTX Spark و کیفیت اجرای برنامه‌های حرفه‌ای روی ویندوز روی آرم را فقط آزمون مستقل نشان می‌دهد. برای کاربر ایرانی هم قیمت‌های دلاری و طرح تعویض، معیار سنجش رقابت است، نه مسیر خرید: از آن طرح چیزی به دست نمی‌آید و سرفیس هم فروش رسمی و پشتیبانی محلی در ایران ندارد.
