اپل کلید خاموش را برداشت؛ ابزار اوپن‌سورسی که هوش مصنوعی را از مک پاک می‌کند
در macOS 27 دیگر خبری از یک کلید واحد برای خاموش‌کردن سراسری Apple Intelligence نیست. اپل آن سوئیچ را برداشته و جایش چند گزینه تکی گذاشته که هیچ‌یک فایل‌های مدل را از دیسک پاک نمی‌کنند؛ یعنی حتی اگر هرگز از این قابلیت‌ها استفاده نکنید، حجم قابل‌توجهی از حافظه مک شما همچنان به مدل‌هایی اختصاص دارد که بی‌استفاده روی درایو نشسته‌اند. همین تصمیم کافی بود تا ابزاری اوپن‌سورس به نام RemoveMacAI در چند روز گذشته میان کاربران مک سر و صدا کند؛ برنامه‌ای که این مدل‌ها را پاک می‌کند و اجازه نمی‌دهد دوباره دانلود شوند.
روش کارش هم هوشمندانه است. RemoveMacAI از یک پروفایل پیکربندی استفاده می‌کند؛ همان سازوکاری که مدیران شبکه در سازمان‌ها برای اعمال تنظیمات روی مک‌ها به کار می‌برند. این پروفایل سرویس مدیریت دارایی اپل را که مسئول دانلود و نگهداری فایل‌های مدل است خاموش می‌کند، فایل‌های موجود را حذف می‌کند و بعد درخواست‌های دانلود مجدد را به یک پورت محلی بسته هدایت می‌کند تا راه برگشت بسته بماند. نکته مهم اینکه ابزار برای این کارها System Integrity Protection یا SIP را غیرفعال نمی‌کند؛ همان لایه حفاظتی مک که اجازه دستکاری فایل‌های سیستمی را به برنامه‌های معمولی نمی‌دهد. برخی ابزارهای قدیمی‌تر همین کار را با خاموش‌کردن SIP و پاک‌کردن دستی فایل‌ها انجام می‌دادند.
اما هزینه این آزادسازی فضا کم نیست. با رفتن مدل‌ها، بخش هوشمند Siri، ابزارهای نوشتاری، Genmoji برای ساخت ایموجی سفارشی، Image Playground برای تولید تصویر، اتصال ChatGPT، خلاصه‌سازی، پاسخ‌های پیشنهادی، پیش‌بینی درون‌خطی متن، پاک‌سازی خودکار عکس‌ها، عکس‌های فضایی و تکمیل خودکار کد در Xcode از دست می‌رود؛ Xcode هم محیط توسعه اپل است که برنامه‌نویسان با آن اپ می‌سازند. تنها قابلیتی که به گفته منبع همچنان کار می‌کند دیکته است. این معاوضه برای چه کسی منطقی است؟ بر اساس گزارش، ابزار حدود ۱۰ گیگابایت یا بیشتر فضا آزاد می‌کند و رقم دقیق به مدل‌های نصب‌شده روی هر دستگاه بستگی دارد؛ بعضی کاربران از حجم‌های بسیار بزرگ‌تر هم گفته‌اند. روی مک‌های پایه با درایو ۲۵۶ گیگابایتی که حافظه‌شان قابل ارتقا نیست، همین چند گیگابایت هم اهمیت دارد.
توجه کاربران هم کم نبوده. پروژه در چند روز چند صد ستاره در گیت‌هاب، پلتفرم میزبانی پروژه‌های اوپن‌سورس، گرفته و در ردیت و Hacker News، دو انجمن آنلاین پرترافیک فناوری، بحث‌های مفصلی درباره ضرورت چنین ابزاری راه افتاده است.
با این حال، این راه‌حل شکننده است و خود توسعه‌دهنده هم پنهانش نکرده: بعضی از کلیدهای محدودیت در پروفایل پیکربندی، همان کلیدهایی که ابزار بر آن‌ها تکیه دارد، در macOS 26.4 منسوخ اعلام شده‌اند. آن‌ها هنوز در macOS 27.0.1 کار می‌کنند، ولی تضمینی نیست که در نسخه‌ای بعدی هم همین‌طور بمانند. به بیان دیگر، ابزاری که امروز کار می‌کند ممکن است با یک به‌روزرسانی ساده از کار بیفتد.
و یک هشدار که نباید نادیده بگیرید: منبع اصلی این خبر، MacRumors، صریح گفته که این ابزار را تأیید نمی‌کند و استفاده از آن با مسئولیت خود کاربر است. RemoveMacAI یک پروژه شخص ثالث است و کسی آن را از طرف اپل آزمایش و تأیید نکرده است.
جمع‌بندی من، به‌عنوان یک نگاه شخصی و نه ادعای قطعی، این است: اپل در macOS 27 کنترل کاربر بر حضور مدل‌های هوش مصنوعی روی دستگاه را کم کرده و بخشی از کاربران با ابزاری مستقل این کنترل را پس گرفته‌اند. اینکه این ابزار چقدر دوام بیاورد، به تصمیم اپل در نسخه‌های بعدی بستگی دارد؛ چیزی که امروز هیچ‌کس نمی‌تواند قطعی بگوید.
