لولای آیفون Duo زیر سیتی‌اسکن؛ آنچه مستقل تأیید شد و آنچه هنوز معلوم نیست
تا امروز تقریباً هر چه از لولای iPhone Duo می‌دانستیم از زبان خود اپل می‌آمد: قطعه‌ای با نزدیک به ۱۰۰ جزء که باید هم صفحه را در زاویه‌های مختلف نگه دارد و هم چین‌خوردگی را پنهان کند. حالا کانال یوتیوب HTX Studio — که کارش سیتی‌اسکن و مدل‌سازی سه‌بعدی قطعات سخت‌افزاری است — یک دستگاه بررسی را زیر توموگرافی کامپیوتری برده و هندسه‌ی داخلی این لولا را از دل تصاویر بیرون کشیده است. نتیجه بخشی از ادعاهای اپل را به عددی قابل‌بررسی تبدیل می‌کند و بخشی را دست‌نخورده باقی می‌گذارد؛ و همین مرز میان «مستندشده» و «هنوز نامعلوم» است که برای من جالب‌ترین قسمت ماجراست.
اولین یافته به رفتار روزمره‌ی دستگاه برمی‌گردد. طبق آزمون این تیم، iPhone Duo در بازه‌ی ۱۵ تا ۱۴۵ درجه دقیقاً در همان زاویه‌ای می‌ماند که رهایش کنید؛ زیر ۱۵ درجه آهنرباها دو نیمه را به هم می‌چسبانند و بالای ۱۴۵ درجه صفحه با یک تکان کاملاً باز می‌شود. یعنی کاربر با دو حالت بسته و باز طرف نیست، با طیفی از زاویه‌ها طرف است که برای هر کاری — از تایپ تا تماشای ویدیو — جایی روی آن تعریف شده است.
اپل گفته بود لولای این گوشی نزدیک به ۱۰۰ قطعه دارد؛ سیتی‌اسکن نشان می‌دهد این قطعات در شش بخش کارکردی متمرکز شده‌اند. دو بخش بیرونی، در دو لبه، لولاهایی هستند که به شفت مرکزی وصل می‌شوند. یک بخش مجموعه‌ای از چرخ‌دنده‌هاست که چرخش یک سمت را به سمت دیگر هم می‌رساند؛ دو نیمه در عمل قفل‌شده با هم حرکت می‌کنند، هر جای دستگاه که آن را بگیرید. دو بخش دیگر، در بالا و پایینِ میانه، ترکیبی از فنر و بادامک‌اند — بادامک قطعه‌ای است که با چرخش، نیروی خطی می‌سازد — و بسته به زاویه‌ی صفحه، این دو مجموعه یکدیگر را تقویت یا مهار می‌کنند.
توضیح سازندگان ویدیو این‌گونه است: وقتی گوشی کاملاً باز است، بادامک‌ها در هم می‌نشینند و فنرها به آن‌ها فشار می‌آورند تا در برابر چرخش مقاومت کنند و صفحه را تا وقتی نیروی کافی ندهید سر جایش نگه دارند. با بستن دستگاه، بادامک‌ها فنرها را فشرده می‌کنند و گشتاور اصطکاکی حاصل، وزن خود گوشی را مغلوب می‌کند. همه‌ی این بخش‌ها در بالا و پایین قرینه‌ی هم تکرار شده‌اند و تنها قسمت بی‌حرکت، مرکز است: مجرایی که کابل‌های تختِ اتصال دو نیمه از آن می‌گذرند.
اما ماجرای چین‌خوردگی صفحه به لولا محدود نمی‌شود. اپل نشان داده بود که نمایشگر با ده لایه شیشه و پوششی نانوساختار، به‌جای سطح براق رقبا چین را پنهان می‌کند. سیتی‌اسکن حالا اندازه‌ی «فضای خمش» را هم آشکار می‌کند: ۳٫۸۵ میلی‌متر در پهن‌ترین نقطه، یعنی در همان بازه‌ی ۳٫۸ تا ۴٫۲ میلی‌متری که در گوشی‌های تاشوی دیگر معمول است. تیم تست این را به کاغذ تشبیه می‌کند: کاغذی را با قوس باز تا کنید، پس از باز کردن چین چندانی نمی‌بینید؛ اما اگر بدون جای خم و با فشار تختش کنید، خط تا واضحی می‌ماند. به تفسیر من، این عدد می‌گوید برتری احتمالی اپل در پنهان کردن چین بیشتر از ساختار لایه‌های نمایشگر و بافت سطح می‌آید تا از شعاع خمشی سخاوتمندانه‌تر.
نکته‌ای که این لولا را از رقبا جدا می‌کند، مقاومت در برابر نفوذ است: iPhone Duo گواهی IP68 دارد، رتبه‌ای که در بازار تاشوها کمیاب است — البته این گواهی بهانه‌ای برای انداختن گوشی روی شن نیست. تفاوت دیگر حذف دو برجستگی کوچکی است که بیشتر تاشوها بالای چین و پایین آن برای محافظت از لولا کار گذاشته‌اند و ضربه‌ی افتادن را به لبه‌های فلزی منتقل می‌کنند. اپل آن‌ها را برداشته تا سطح صفحه یکدست بماند و در عوض کل مجموعه‌ی لولا را در پوششی از تیتانیوم جا داده است. این یک معاوضه‌ی طراحی است، نه سند دوام بیشتر؛ با حذف آن برجستگی‌ها مسیر تخلیه‌ی ضربه به سمت بدنه تغییر می‌کند و هیچ آزمون منتشرشده‌ای نمی‌گوید نتیجه بهتر است یا بدتر.
روی این نمایشگر می‌توان با Apple Pencil نوشت و همین موضوع آزمون دیگری را ممکن کرده است. تیم تست مدادهایی از سختی ۶B تا ۸H را با نیروی ۱۰۰ گرمی روی صفحه فشار داد: مداد ۶H رد بسیار کمرنگی گذاشت که با لمس حس نمی‌شد و مداد ۸H خراش‌های دیدنی و قابل‌لمس برجای گذاشت. ویدیو ادعا می‌کند این نتیجه از بسیاری از تاشوهای رقیب بهتر است، اما آنچه انجام شده یک آزمون غیررسمی روی یک دستگاه بررسی است، نه سنجش استاندارد مقاومت سطح. استفاده‌ی روزمره با قلم فاصله‌ی زیادی تا آستانه‌ی ۸H دارد، ولی سایش تجمعی هزاران بار تماس هم در این تست سنجیده نشده است.
ارزش واقعی این سیتی‌اسکن، بیش از هر چیز در مرزهایش است. تصویر ساختاری، هندسه را مستند می‌کند؛ رفتار لولا را در سال سوم عمر دستگاه، نه. در این گزارش هیچ داده‌ای درباره‌ی فرسودگی لولا پس از هزاران بار باز و بسته شدن، رویه‌ی تعمیر یا قیمت قطعات نیست و مقایسه‌ها هم دستگاه‌های رقیب را نام نمی‌برند. گواهی IP68 هم رتبه‌ای است که اپل اعلام کرده و در این تست مستقل دوباره سنجیده نشده. پس هر جمله‌ای درباره‌ی دوام بلندمدت یا هزینه‌ی تعمیر، در بهترین حالت حدس است.
با این حال همین تصاویر یک چیز را روشن می‌کنند: در iPhone Duo لولا یک قطعه‌ی جانبی نیست، خودِ محصول است. چرخ‌دنده‌ها، فنرها و بادامک‌هایی که در شش بخش قرینه چیده شده‌اند تعیین می‌کنند گوشی در چه زاویه‌هایی بایستد، با چه حسی بسته شود و ضربه را چگونه تحمل کند. سیتی‌اسکن این سازوکار را از قلمرو توصیف‌های تبلیغاتی بیرون آورده و به شکلی درآورده که می‌توان درباره‌اش بحث کرد؛ اما پرسش اصلی خریدار — عمر مفید لولا و هزینه‌ی نگهداری آن — هنوز بی‌پاسخ مانده و پاسخش به تصویری دیگر نیاز دارد: تصویری از چند سال استفاده، نه چند دقیقه اسکن.
آنچه از این بررسی می‌ماند، تصویری مهندسی‌شده از لولایی است که با دقت طراحی شده و دست‌کم در چند نقطه از رقبا جلوتر است؛ اما سکوت داده‌ها درباره‌ی فرسودگی و تعمیر، به همان اندازه بخشی از این تصویر است.
