macOS 27 تاریخ ساخت مک را برمی‌گرداند؛ اما این تاریخ لزوماً سن کل دستگاه نیست
اگر دنبال نشانه‌ای تازه برای فهمیدن سن مک خود هستید، macOS 27 Golden Gate یک گزینه‌ی قدیمی را به میز برگردانده است: دیدن تاریخ ساخت. اما پیش از آنکه این عدد را حکم قطعی بگیرید، یک نکته‌ی مهم هست؛ تاریخی که روی صفحه می‌بینید لزوماً تاریخ مونتاژ نهایی کل دستگاه نیست.
سال‌ها بود که صاحبان مک‌های جدید راه ساده‌ای برای فهمیدن سن دستگاهشان نداشتند. تا پیش از ۲۰۲۱ می‌شد شماره‌سریال را رمزگشایی کرد و از دل آن فهمید دستگاه کجا و چه زمانی ساخته شده است. اما اپل در آن سال به شماره‌های سریال تصادفی روی آورد؛ شماره‌هایی که دیگر هیچ جزئیات ساخت را در خود کد نمی‌کنند. نتیجه این بود که برای مک‌های تازه، مسیر روشنی برای رسیدن به تاریخ ساخت باقی نماند.
حالا در macOS 27 مسیر کوتاهی برای این کار باز شده است. کافی است به تنظیمات سیستم بروید و از بخش عمومی به «درباره» برسید. آنجا زیر دکمه‌ی گزارش سیستم، گزینه‌ای با عنوان «گواهی انطباق مقرراتی» دیده می‌شود. با کلیک روی آن، گواهی رسمی دستگاه باز می‌شود و در پایین آن فیلد تازه‌ای به نام تاریخ ساخت نشسته است.
«گواهی انطباق مقرراتی» سند رسمی‌ای است که تأیید می‌کند دستگاه با استانداردها و قوانین فنی کشورهای مختلف همخوان است؛ تا پیش از این، فیلد تاریخ ساخت در آن وجود نداشت. این نکته را یکی از اعضای فروم MacRumors با نام کاربری pdfu کشف کرده و به بقیه خبر داده است. به گفته‌ی منبع، این صفحه نخستین بار در جریان نسخه‌های آزمایشی macOS 27 پدیدار شد و اپل هم تا امروز آن را رسماً معرفی نکرده است.
اگر این تاریخ دقیقاً همان لحظه‌ای را نشان دهد که کل مک روی خط تولید مونتاژ شده، ابزار ساده و کارآمدی برای بررسی سلامت و قدمت دستگاه خواهد بود. اما شواهد موجود این تصویر را کمی پیچیده‌تر می‌کند. یکی دیگر از اعضای همان فروم گفته است تاریخی که روی گواهی دستگاهش دیده، با تاریخ مادربرد آن مک همخوان بوده و نه با روز مونتاژ نهایی بدنه. نکته‌ی مهم این است که مادربرد آن دستگاه قبلاً تعویض شده بود؛ همین موضوع این گمان را تقویت می‌کند که تاریخ ثبت‌شده در واقع به زمان ساخت برد اصلی مربوط می‌شود.
برای خریداران مک دست‌دوم این ابزار ارزش عملی روشنی دارد. در بازاری مثل ایران که دستگاه‌های کارکرده و وارداتی حجم زیادی از معاملات را می‌سازند، دانستن اینکه مک چقدر قدیمی است یکی از پرسش‌های همیشگی خریدار است. گواهی انطباق مقرراتی می‌تواند یکی از نشانه‌هایی باشد که پیش از پرداخت پول بررسی می‌کنید.
اما یک نشانه با یک حکم قطعی فرق دارد. اگر تاریخ دیده‌شده به مادربرد اشاره کند، ممکن است دستگاهی با بدنه‌ی قدیمی‌تر و برد تازه‌تر یا برعکس، تاریخ گمراه‌کننده‌ای نشان دهد. بنابراین این عدد را باید در کنار بررسی‌های دیگر گذاشت؛ مثل وضعیت باتری، تاریخ قطعات تعویض‌شده و آزمون‌های سخت‌افزاری. تنها به اتکای این فیلد نمی‌توان گفت مک «نو» است یا «کهنه».
نکته‌ی دیگری که باید در نظر گرفت محدود بودن دسترسی است. این فیلد فقط روی مک‌هایی دیده می‌شود که macOS 27 Golden Gate روی آن‌ها نصب باشد؛ کاربران نسخه‌های پیشین چیزی در آن مسیر پیدا نمی‌کنند. علاوه بر این، چون اپل این قابلیت را رسماً مستند نکرده، امکان دارد در نسخه‌های بعدی جابه‌جا شود یا حتی حذف شود.
تا زمانی که اپل یا منابع مستقل تأیید نکنند که این تاریخ به مونتاژ نهایی مربوط است یا به ساخت برد، تفسیر آن باید محتاطانه بماند. چیزی که فعلاً می‌دانیم این است که یک اطلاعات قدیمی برگشته و برای بررسی مک دست‌دوم می‌تواند مفید باشد؛ آنچه هنوز نمی‌دانیم این است که این تاریخ دقیقاً چه چیزی را می‌سنجد.
قابلیت تازه‌ی macOS 27 گامی واقعی برای شفافیت بیشتر درباره‌ی قدمت دستگاه است، اما تفسیر آن یک شرط دارد: تاریخ ساخت را یکی از قرینه‌های بررسی بدانید، نه سند قطعی سلامت مک.
