۱۲ گیگابایتی که اپل راه حذفش را نگذاشته؛ RemoveMacAI چه می‌کند و چقدر قابل اعتماد است

اگر مک‌تان درایو کوچکی دارد، احتمالاً این عدد را جایی دیده‌اید: نزدیک به ۱۲ گیگابایت از فضای دیسک، اختصاص‌یافته به مدل‌های هوش مصنوعی اپل؛ فضایی که macOS هیچ راه رسمی برای پاک‌کردنش در اختیار کاربر نمی‌گذارد. حالا یک ابزار رایگان مدعی است این فضا را پس می‌گیرد، به شرطی که کاربر حاضر باشد یک پروفایل سیستمی روی مک نصب کند.

اپل از زمان معرفی Apple Intelligence بخش بزرگی از قابلیت‌هایش را به مدل‌هایی سپرده که باید روی خود دستگاه اجرا شوند. همین مدل‌ها روی دیسک جا می‌گیرند و بر اساس گزارش‌ها حدود ۱۲ گیگابایت فضا اشغال می‌کنند. برای مکی با درایو ۲۵۶ گیگابایتی این عدد کم نیست؛ می‌تواند تفاوت میان یک دیسک تقریباً پر و یک دیسک قابل استفاده باشد.

مسئله اما جای دیگری است: در macOS 27 هیچ گزینه‌ی واحدی برای خاموش‌کردن کامل Apple Intelligence در تنظیمات وجود ندارد. می‌توان Siri را جداگانه خاموش کرد، اما حتی در آن حالت هم داده‌ها و مدل‌ها روی دیسک می‌مانند و راهی برای حذفشان در تنظیمات نیست. اینجا است که شکاف میان انتظار کاربر و طراحی سیستم به چشم می‌آید.

در نبود چنین گزینه‌ای، یک پروژه‌ی مستقل به نام RemoveMacAI سراغ این کار رفته است. سازنده‌اش، Om Lahore، ابزار را روی GitHub منتشر کرده؛ GitHub بزرگ‌ترین سکوی میزبانی کد است که توسعه‌دهندگان پروژه‌هایشان را در آن به‌صورت عمومی می‌گذارند. پروژه زیر مجوز MIT عرضه شده، یعنی مجوزی آزاد و سهل‌گیر که استفاده و تغییر کد را برای هر کسی مجاز می‌کند.

RemoveMacAI یک اسکریپت است که هنگام اجرا یک پروفایل پیکربندی روی مک نصب می‌کند. پروفایل پیکربندی فایلی است که تنظیمات را در سطح سیستم اعمال می‌کند؛ همان ابزاری که تیم‌های فناوری اطلاعات در سازمان‌ها برای مدیریت گروهی دستگاه‌ها به کار می‌برند. با نصب این پروفایل، قابلیت‌هایی مثل Siri AI، Writing Tools، Genmoji و Image Playground از کار می‌افتند.

کنار غیرفعال‌کردن، اسکریپت مدل‌های پایه‌ی Apple Intelligence را هم پاک می‌کند؛ از مدل‌های تولید تصویر و Spatial Photos گرفته تا Photos Clean Up و تکمیل خودکار کد در Xcode. حذف از طریق سرویس دارایی خود اپل انجام می‌شود و System Integrity Protection، لایه‌ی امنیتی مک که از فایل‌های سیستمی محافظت می‌کند، روشن می‌ماند. پس از حذف، درخواست‌های دانلود دوباره‌ی مدل‌ها به یک پورت محلی بسته هدایت می‌شوند تا macOS آن‌ها را از نو دریافت نکند.

راه نصب ساده است و دقیقاً همین سادگی است که باید درباره‌اش احتیاط کرد: یک خط فرمان که در Terminal کپی می‌شود، اسکریپت را از اینترنت می‌گیرد و اجرا می‌کند. Terminal برنامه‌ی خط فرمان مک است و سپردن اجرای یک اسکریپت ناشناس به آن، یک تصمیم اعتماد است، نه یک کار نگهداری روزمره. بعد از تأیید، macOS پنجره‌ای برای نصب پروفایل مدیریت دستگاه نشان می‌دهد و کاربر باید نصب را بپذیرد.

خبر خوب اینکه این تغییر یک‌طرفه نیست: با حذف پروفایل پیکربندی، تنظیمات پیشین برمی‌گردند و مدل‌ها اجازه‌ی دانلود دوباره پیدا می‌کنند. خود AppleInsider هم توصیه کرده کاربران پیش از اجرا مطمئن شوند می‌دانند این ابزار دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد.

بیشترین سود این ابزار به کسانی می‌رسد که مک پایه با درایو ۲۵۶ گیگابایتی دارند و برای آزادکردن فضا حاضرند بخشی از قابلیت‌های هوش مصنوعی را از دست بدهند. اما یک نکته را از دست ندهیم: این گزارش حرفی درباره‌ی زبان‌ها و کشورهایی که Apple Intelligence در آن‌ها در دسترس است نمی‌زند، پس نمی‌توان نتیجه گرفت این ۱۲ گیگابایت برای کاربری خاص بی‌استفاده است یا نه.

آنچه پشت این ابزار می‌ماند، یک نشانه است: بخشی از کاربران مک به یک کلید خاموش رسمی نیاز دارند و آن را در تنظیمات پیدا نکرده‌اند. اینکه اپل روزی چنین گزینه‌ای اضافه می‌کند یا نه، در این گزارش نیامده و قطعی گفتن درباره‌اش درست نیست؛ تنها چیزی که امروز روشن است، نبود آن گزینه و وجود راهی غیررسمی برای پرکردن این خلأ است.

اگر درایو مکتان تنگ آمده و به فکر اجرای RemoveMacAI افتاده‌اید، پیش از هر کاری روشن کنید این پروفایل چه چیزی را تغییر می‌دهد، کدام قابلیت‌ها را از دست می‌دهید و چطور می‌توانید همه‌چیز را به حالت قبل برگردانید. بازپس‌گرفتن ۱۲ گیگابایت ارزش بررسی دارد، اما این تصمیم فقط درباره‌ی فضا نیست؛ درباره‌ی اعتماد به یک ابزار سیستمی هم هست.