اپل «دسترسی کامل به دیسک» را پشت تأیید صریح کاربر می‌برد
یک کلید کوچک در تنظیمات مک تا امروز می‌توانست همهٔ درهای فایل‌ها را باز کند: اپی که «دسترسی کامل به دیسک» را می‌گرفت، تقریباً به هر چیزی در رایانهٔ شما سر می‌زد. اپل می‌گوید این کلید دیگر این‌قدر سرراست در دست اپ‌ها نمی‌ماند.
اپل روز جمعه، ۱۰ مهر ۱۴۰۵ (۲ اکتبر ۲۰۲۶)، اعلام کرد کنترل‌های «دسترسی کامل به دیسک» (Full Disk Access) روی مک را سخت‌گیرانه‌تر می‌کند. این تصمیم در قالب یک به‌روزرسانی در وب‌سایت توسعه‌دهندگان اپل منتشر شده و در آن آمده که از این پس اپ‌ها فقط با تأیید بسیار صریح کاربر می‌توانند به چنین سطحی از دسترسی برسند. اپل هنوز زمانی برای عرضهٔ این کنترل‌ها اعلام نکرده است.
برای اینکه وزن این خبر را درست بفهمیم، باید بدانیم این دسترسی در عمل چیست. اپ‌های مک به‌طور پیش‌فرض به همهٔ فایل‌های کاربر راه ندارند؛ برای هر بخش باید جداگانه اجازه بگیرند. پوشهٔ اسناد، میکروفون، دوربین یا ضبط صفحه هرکدام درخواست خودشان را دارند. دسترسی کامل به دیسک اما یک استثناست: اپی که آن را بگیرد از این حصارها عبور می‌کند و به هر چیزی در سیستم دسترسی پیدا می‌کند. اپل می‌نویسد این استثنا عمدتاً برای این ساخته شده که اپ‌های پشتیبان‌گیری درست کار کنند.
به گفتهٔ اپل، بعضی توسعه‌دهندگان از همین کلید برای کارهایی استفاده می‌کنند که کاربر انتظارش را ندارد. نتیجه این است که فایل‌ها، ایمیل‌ها، پیام‌ها و حتی تاریخ مرور مرورگر، بی‌آنکه کاربر بداند و بفهمد، در معرض دید یک اپ قرار می‌گیرد. این را بدون اغراق می‌گوییم: مسئله فقط «دسترسی بیشتر» نیست، از دست رفتن کنترل کاربر بر داده‌های خودش است.
اما جملهٔ مهم‌تر در متن اپل جای دیگری است. برای اپ‌های ارتباطی، این وضعیت حریم خصوصی کسانی را هم به خطر می‌اندازد که کاربر با آن‌ها در تماس است. هزینهٔ این اجازه فقط بر دوش صاحب مک نیست؛ محتوای گفت‌وگوهای طرف مقابل هم زیر همان سایه می‌رود، بی‌آنکه او رضایتی داده باشد. این دقیقاً همان جایی است که بحث از یک تنظیم فنی فراتر می‌رود و به اخلاقِ طراحی نرم‌افزار می‌رسد.
اپل دلیل تغییر را هم روشن گفته است: هرچه عامل‌های هوش مصنوعی توانمندتر و خودمختارتر می‌شوند، ریسک این سطح از دسترسی به شکل چشمگیری بالا می‌رود. عامل هوش مصنوعی نرم‌افزاری است که به‌جای کاربر چند مرحله از یک کار را خودش انجام می‌دهد و برای همین لازم است به فایل‌ها و برنامه‌های دیگر دسترسی داشته باشد.
نمونه‌هایی از همین ریسک پیش‌تر دیده شده است: ابزار Muse از متا، شرکت مادر فیسبوک، اینستاگرام و واتساپ؛ و همچنین باگی در اپ مک OpenAI، سازندهٔ ChatGPT، که تازگی رفع شده و می‌توانست کاری کند که عامل آن اپ خراب شود و به‌جای مهاجم فرمان‌های مخرب اجرا کند.
اپل نگفته این کنترل‌های تازه چه شکلی دارند. اینکه تأیید «بسیار صریح» یک پنجرهٔ هشدار تازه باشد، بازبینی دوره‌ای اجازه‌ها، یا محدودکردن دسترسی به چند پوشهٔ مشخص، در متن اپل نیامده است. معلوم نیست محدودیت از راه خود سیستم‌عامل اعمال می‌شود یا از راه بازبینی App Store و امضای کد. هر حدسی در این باره فعلاً حدس می‌ماند و ما هم آن را به‌جای واقعیت جا نمی‌زنیم.
اپل خودش می‌گوید این دسترسی برای کارکرد درست اپ‌های پشتیبان‌گیری به وجود آمده است. اگر مسیر گرفتن اجازه سخت‌تر شود، توسعه‌دهندگان این اپ‌ها احتمالاً باید جریان رضایت کاربر و متن توضیح‌های خود را بازنویسی کنند. این برداشت ما از متن اپل است، نه چیزی که اپل اعلام کرده باشد.
تا رسیدن کنترل‌های تازه، مسیر فعلی همان است که بود: در مک، بخش Privacy & Security در System Settings فهرست اپ‌هایی را نشان می‌دهد که این دسترسی را گرفته‌اند و می‌شود آن را پس گرفت. اگر همین حالا می‌خواهید بدانید چه اپ‌هایی کلید اصلی را در دست دارند، جواب همان‌جاست.
برای خوانندهٔ ایرانی این تغییر یک سیاست نرم‌افزاری است، نه موضوع قیمت یا بازار؛ پس تصمیم خرید را جابه‌جا نمی‌کند. اثرش همراه به‌روزرسانی‌های macOS می‌رسد و اپل نگفته کدام نسخه میزبان آن خواهد بود. تا آن زمان اقدام محلی مشخصی برای کاربر مک در ایران وجود ندارد.
جمع‌بندی من این است: تا اینجا اپل فقط نیت خود را اعلام کرده، نه قابلیتی که امروز در دسترس باشد. اگر کنترل‌های تازه همان‌طور که در متن آمده اجرا شوند، دادن آن کلید اصلی به اپ‌ها از یک تنظیم ساده به تصمیمی آگاهانه با توضیح روشن تبدیل می‌شود. اما تا وقتی نسخهٔ macOS و سازوکار دقیق اجرا اعلام نشود، نمی‌توان گفت این قفل کِی و با چه شدتی بسته می‌شود.
