بازار رایانه یکپنجم آب رفت، اما سهم اپل بزرگتر شد
بازار جهانی رایانههای شخصی در سهماهه سوم ۲۰۲۶ حدود یکپنجم کوچکتر شد، اما در همین بازارِ آبرفته، سهم اپل بزرگتر شد. برآورد مقدماتی Counterpoint Research ارسال مک در این دوره را ۵.۶ میلیون دستگاه میداند؛ یازده درصد کمتر از سال قبل، در حالی که کل بازار با افت ۲۱ درصدی به ۵۷ میلیون دستگاه رسیده است. همین تفاضل ساده کافی بود تا سهم اپل از ۸.۷ به ۹.۸ درصد برسد.
یک توضیح کوتاه این اعداد را از سوءتفاهم نجات میدهد. «ارسال» در چنین گزارشهایی یعنی دستگاههایی که از کارخانه به شبکه توزیع و فروشگاهها میرسند، نه دستگاههایی که به دست کاربر نهایی میرسند؛ برای همین ارسال میتواند با فروش واقعی فاصله بگیرد و موجودی انبار را هم در خود جا بدهد. «سهم بازار» هم کسری از کل است، نه عددی مطلق. وقتی کل بازار یکپنجم آب میرود، سهم یک شرکت میتواند بالا برود حتی اگر فروش خودش هم کم شده باشد؛ به شرط آنکه کندتر از بقیه کم شود. دقیقاً همین برای اپل رخ داد: سهم بیشتر، فروش کمتر.
نگاهی به بقیه جدول تصویر را روشنتر میکند. Lenovo با ۲۶.۳ درصد سهم صدرنشین ماند، اما ارسالش ۲۳ درصد افت کرد. HP با ۱۸.۱ درصد سهم ۳۱ درصد و Dell با ۱۳.۳ درصد سهم ۲۵ درصد کاهش را تجربه کردند. ASUS با ۹.۲ درصد سهم در رتبه پنجم ایستاد و تنها عضو باشگاه پنج سازنده بزرگ بود که افتش از اپل کمتر بود: هفت درصد. اپل همچنان چهارمین سازنده بزرگ رایانه جهان است و این جایگاه را با فاصلهای نهچندان زیاد از ASUS حفظ کرده. پس اگر کسی بخواهد این گزارش را روایت «مقاومت اپل» بخواند، باید یک قید مهم کنارش بگذارد: اپل از Lenovo و HP و Dell بهتر دوام آورد، از ASUS نه.
Counterpoint علت انقباض بازار را هزینههای تولید میداند؛ گرانی حافظه و قطعات قیمت نهایی رایانهها را بالا برده و خریدارها را به تعویق انداخته است. تعویض رایانه قدیمی از آن دست خریدهایی است که میشود چند ماه یا چند فصل به تأخیر انداخت، بهخصوص وقتی قیمتها رو به بالا است و هیچکس دوست ندارد پیش از تثبیت بازار دست به جیب شود. دو جریان هم بخشی از تقاضا را زنده نگه داشت: نوسازی ناوگان رایانه در شرکتها و موج مهاجرت سازمانها از ویندوز. هیچکدام اما کافی نبود که جلوی کوچک شدن بازار گرفته شود.
Counterpoint Research، مؤسسهای پژوهشی در حوزه بازار سختافزار که برآوردهای فصلیاش معمولاً پیش از گزارش رسمی شرکتها منتشر میشود، بخشی از این دوام را به MacBook Neo نسبت داده است؛ مکبوکی که در این گزارش یکی از عوامل کلیدی عملکرد اپل معرفی شده. جایگاه قیمتی دقیق و سهم این مدل در سبد محصولات اپل در گزارش نیامده و اپل هم آماری در این باره منتشر نکرده است. آنچه میتوان گفت این است که در بازاری که گرانی قطعات قیمت نهایی را بالا برده، مدل مقرونبهصرفهتر میتواند نقش سپر سهم بازار را بازی کند. این اما تفسیر است، نه داده اثباتشده؛ تفسیری معقول که هنوز مدرک مستندی پشتش نیست.
چشمانداز ادامه سال هم روشن نیست. پیشبینی Counterpoint افت ۲۷ درصدی ارسال جهانی در سهماهه چهارم ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل است و برای ۲۰۲۷ حجمی تقریباً تخت در مقایسه با ۲۰۲۶. اگر این پیشبینی درست دربیاید، سازندگان وارد مرحله رشد نمیشوند؛ وارد مرحله تقسیم یک کیک کوچکتر میشوند. در بازاری با تقاضای کمرمق، هیچ شرکتی با تکیه بر بزرگ شدن بازار جلو نمیرود و تنها راه دیدهشدن، گرفتن سهم از رقیب است. سهماهه سوم نشان داد اپل در این بازی میانه جدول است: بهتر از سه رقیب بزرگ، بدتر از ASUS.
چند قید را هم باید کنار این تصویر نگه داشت. اعداد Counterpoint «برآورد مقدماتی» است و در گزارش نهایی میتواند بازنگری شود؛ برآورد مؤسسههای مختلف از ارسال مک معمولاً چند صد هزار دستگاه با هم اختلاف دارد. درآمد سختافزار مک اپل در همین دوره هم داده مکمل مهمی است که در این گزارش نیامده و میتواند فاصله ارسال با فروش را روشن کند. و چون این گزارش جهانی است و هیچ اشارهای به بازار ایران، قیمت داخلی یا موجودی فروشگاهها ندارد، از دل آن نه پیشبینی قیمت در ایران بیرون میآید و نه زمانبندی خرید.
