iPhone 18 Pro در تیتردِاون iFixit؛ دوربین دیافراگم متغیر تقریباً تعمیرناپذیر، ماژول قابل‌تعویض

وقتی iFixit سراغ iPhone 18 Pro و iPhone 18 Pro Max می‌رود، انتظار داشته باشید که با یک گزارش خشک و فنی روبه‌رو نشوید؛ با روایتی از دل دستگاه طرفیم که یک پیام روشن دارد: این گوشی‌ها در مجموع تعمیرپذیرند، اما یکی از جذاب‌ترین فناوری‌های داخلشان طوری ساخته شده که تعمیرکار مستقل بهتر است اصلاً به آن دست نزند.

کانون ماجرا دوربین با دیافراگم متغیر است؛ همان چیزی که به لنز اجازه می‌دهد مثل مردمک چشم، روزنه‌اش را با نور محیط تنگ‌تر یا بازتر کند. اپل این مکانیزم را با شش تیغه‌ی هم‌پوشان از جنس پلیمر-کامپوزیت ساخته که ضخامت هرکدام تقریباً به موی انسان می‌رسد. تیغه‌ها با نیروی مغناطیسی جابه‌جا می‌شوند و شیارها و سوراخ‌های روی هر تیغه با پین‌های مکانیزم محرک درگیر می‌شوند تا حرکت دقیق بماند.

همین دقت، دشمن تعمیر است. iFixit می‌گوید تلورانس‌های بسیار تنگ و چسب‌های به‌کاررفته باعث می‌شود بازکردن و بستن دوباره‌ی این مجموعه تقریباً ناممکن باشد. پس مسیر منطقی، تعویض کامل ماژول است، نه تعمیر تک‌تک تیغه‌ها. خبر خوب این‌جاست که این مجموعه ماژولار طراحی شده و جابه‌جایی‌اش نسبت به گذشته کم‌دردسرتر است؛ یعنی همان‌قدر که تعمیر سخت شده، تعویض آسان‌تر شده.

ماجرای ورود به دستگاه اما تغییری نکرده و همین نقطه‌ی اصلی انتقاد باقی مانده است. بازکردن iPhone 18 Pro هم مثل نسل قبل از پشت نمایشگر انجام می‌شود؛ نمایشگری که با چسب ثابت شده و جدا کردنش ممکن است به قاب پلاستیکی اطراف آسیب بزند. پنل شیشه‌ای پشت قابل برداشتن است، ولی به‌جز کویل شارژ بی‌سیم قطعه‌ی قابل سرویسی در آن نیست. نتیجه اینکه نمایشگر هم اصلی‌ترین دروازه‌ی ورود است و هم شکننده‌ترین حلقه‌ی این زنجیره.

در عوض، چند تصمیم مثبت دیده می‌شود. باتری روی یک سینی فلزی نشسته که با پیچ ثابت شده، نه با چسب، و سلول باتری هم با جریان برق از سینی آزاد می‌شود؛ روشی که برداشتن آن را برای تعمیرکار ساده‌تر می‌کند. همچنین مجموعه‌ی مادون‌قرمز Face ID که زیر نمایشگر پنهان شده و روی پنل تنها به‌صورت حلقه‌ای کم‌نور از پیکسل‌ها دیده می‌شود، بدون پیچ و چسب از جای خود بلند می‌شود؛ جزئیاتی که برای iFixit غافلگیرکننده بوده است.

بخش دیگری از گزارش به تغییرات داخلی برد منطق مربوط می‌شود. تراشه‌ی A20 Pro حالا روی لایه‌ی بیرونی ساندویچ برد قرار گرفته و بالای آن یک پد با ساختار «زره‌زنجیری» حرارتی نشسته که تماس یکنواخت‌تری با اتاقک بخار بزرگ‌تر برقرار می‌کند. این اتاقک بخار، همان بخشی است که گرمای پردازنده را پخش و دفع می‌کند. هم‌زمان، حافظه‌ی ذخیره‌سازی NAND به داخل ساندویچ برد منتقل شده و دسترسی به آن برای بازیابی داده‌ها سخت‌تر شده است.

iFixit در این تیتردِاون همچنین تأیید کرده که مودم C2 در نسخه‌ی آمریکایی iPhone 18 Pro Max حضور ندارد؛ مودمی که مسئول ارتباط سلولی دستگاه است. این تفاوت میان نسخه‌های منطقه‌ای، مسیر قطعات و تعمیر را در بازارهای مختلف متفاوت می‌کند.

جمع‌بندی عددی iFixit، امتیاز موقت ۷ از ۱۰ است. ضربه‌ی اصلی به این امتیاز از سمت نمایشگر وارد شده که به‌عنوان دروازه‌ی ورود، ریسک آسیب بیشتر را بالا می‌برد، و امتیاز مثبت عمده به سینی پیچ‌شده‌ی باتری و ماژول‌های قابل جدا شدن دوربین تعلق دارد. این امتیاز قطعی نیست و پس از بررسی دسترسی به قطعات و آزمون‌های جفت‌سازی نرم‌افزاری می‌تواند تغییر کند.

برای خریدار، پیام روشن است: iPhone 18 Pro گوشی‌ای است که تعویض قطعه‌اش آسان‌تر از تعمیر آن شده و همین، معادله‌ی هزینه‌ی پس از گارانتی را به قیمت قطعه‌ی رسمی گره می‌زند، نه به مهارت تعمیرکار. با این حال، قیمت نهایی تعویض ماژول دوربین و اینکه اپل آن را چقدر تعیین می‌کند هنوز اعلام نشده؛ پس هر عددی در این باره در حد گمانه‌زنی است. برداشت من این است که این معادله، بیش از آنکه درباره‌ی مهارت باشد، درباره‌ی اقتصاد قطعه است.