رزرو حضوری iPhone Duo روشن شد؛ چند دقیقه بعد، چیزی برای رزرو نمانده بود
صبح شنبه ۲۴ اکتبر، گزینه رزرو iPhone Duo برای تحویل حضوری در فروشگاه‌های اپل در آمریکا حدود ساعت ۸:۱۰ به وقت شرق این کشور دوباره روشن شد. چند دقیقه بعد، خبرنگاران MacRumors — سایتی که سال‌هاست عرضه محصولات اپل را لحظه‌به‌لحظه دنبال می‌کند — همین صفحه را بررسی کردند و به نتیجه‌ای رسیدند که دیگر غافلگیرکننده نیست: تقریباً هیچ پیکربندی‌ای برای رزرو باقی نمانده بود.
این نخستین بار نیست که چنین صحنه‌ای تکرار می‌شود. گزینه تحویل حضوری در نخستین دقایق آغاز پیش‌خرید فقط برای چند لحظه فعال بود و بعد از فهرست فروشگاه‌ها ناپدید شد؛ حالا هم که برگشته، عملاً خالی است. دکمه‌ای که هست، اما آنچه باید پشتِ آن باشد، نیست.
اپل در روزهای گذشته درباره تقاضا بی‌پرده بوده است. به گفته این شرکت، استقبال از iPhone Duo «چیزی کمتر از فوق‌العاده» نبوده و همین موضوع برآورد زمان تحویل را به اواخر ژانویه رسانده است. تأکید اپل هم روشن است: تلاش برای پاسخ دادن به این حجم سفارش «با بیشترین سرعت ممکن» ادامه دارد.
پیش از روز عرضه — جمعه ۲۳ اکتبر — به کارکنان فروشگاه‌های اپل گفته شده بود که احتمالاً هیچ موجودی برای خرید حضوری بدون پیش‌خرید وجود ندارد و بهتر است مشتریان را از این کار منصرف کنند. پیام شفاف بود: صف نبندید، چون چیزی برای فروش نیست. با این حال صف‌ها تشکیل شد؛ در بسیاری از فروشگاه‌های اپل در نقاط مختلف جهان مشتریان جلوی در ایستادند و شماری هم توانستند بدون پیش‌خرید دستگاه را بخرند. همین استثناهای انگشت‌شمار، تصویر روز عرضه را ساختند؛ تصویری که بیشتر از فراوانی، از کمیابی حکایت می‌کند.
Mark Gurman، خبرنگار Bloomberg — خبرگزاری اقتصادی که سال‌هاست خبرهای درونی اپل را دنبال می‌کند — در خبرنامه Power On خود این تصمیم را «اشتباه بزرگ» خوانده است. استدلال او این است که اپل از محدودیت شدید تولید باخبر بود، اما پیش‌خرید را جلو انداخت تا منتظر موجودی بیشتر بماند. تأکید می‌کنم که این ارزیابی شخصی اوست، نه واقعیتی تأییدشده از سوی شرکت.
به باور من، گزینه‌ای که باز می‌شود و تهی است، بیشتر شاخص تقاضاست تا رویدادی درباره موجودی. کسی که صفحه رزرو را باز می‌کند، فهرستی از فروشگاه‌ها می‌بیند که هیچ‌کدام برایش وقت نگه نمی‌دارند؛ حاصل این تجربه انتظار است، نه خرید.
برای مخاطبی که بیرون از آمریکا این ماجرا را دنبال می‌کند، نکته اصلی زمان‌بندی است. وقتی نسل اول یک فرم‌عاملی تازه با خط تولید محدود عرضه می‌شود، مدت‌ها موجودی — نه قیمت و نه فهرست امکانات — موضوع اصلی خبر می‌شود. ضمن اینکه این سازوکار رزرو تنها در فروشگاه‌های آمریکا کار می‌کند و از آن نمی‌توان درباره قیمت یا زمان دسترسی در بازارهای دیگر نتیجه‌ای گرفت.
چند نکته را هم باید صادقانه کنار گذاشت. آنچه اینجا نقل شد حاصل یک بررسی موردی در یک لحظه مشخص است، نه سنجش نظام‌مند فروش. همچنین روشن نیست محدودیت تولید از کدام قطعه یا کدام مرحله مونتاژ می‌آید؛ منبع این گزارش چنین چیزی را مشخص نمی‌کند. برآوردهای تحویل هم هفته‌به‌هفته جابه‌جا می‌شوند و رقم اواخر ژانویه ممکن است تا زمان خواندن همین متن کهنه شده باشد.
آنچه پایدار می‌ماند، الگوست: اپل محصولی را به بازار فرستاد که پیش از رسیدن به قفسه‌ها نایاب بود. بخشی از این تصویر به هیجان طرفداران مربوط است و بخشی به واقعیت خط تولید؛ جدا کردن این دو، کار مصرف‌کننده نیست، کار زمان است.
تا وقتی اپل عددی از ظرفیت تولید منتشر نکند، هر ارزیابی از اینکه بازار چه زمانی آرام می‌شود، حدس است. عجله برای خرید در هفته‌های اول بیشتر از آنکه خریدی حساب‌شده باشد، شرط‌بندی روی موجودی است؛ و در چنین شرط‌بندی‌ای، صبر معمولاً ارزان‌تر تمام می‌شود.
