Privacy Badger به Safari رسید؛ ردیاب‌ها را پیش از بارگذاری می‌بندد

اگر مرورگر روزمره‌ی شما Safari است و همیشه دوست داشتید دستی هم به کار حفاظت‌های درونی‌اش باشد، این خبر برای شماست: بنیاد مرزهای الکترونیکی (Electronic Frontier Foundation) اعلام کرده Privacy Badger حالا برای Safari روی macOS هم منتشر شده است؛ ابزاری رایگان که پیش‌تر روی Chrome، Edge و Firefox در دسترس بود و از این پس جلوی بارگذاری ردیاب‌ها را در مرورگر پیش‌فرض Mac‌ها نیز می‌گیرد.

Privacy Badger یک افزونه‌ی مرورگر است؛ برنامه‌ای کوچک که کنار Safari می‌نشیند و صفحه‌ها را پیش از نمایش بررسی می‌کند. تکه‌کدهای ردیاب را پیدا می‌کند و نمی‌گذارد اصلاً بارگذاری شوند. نکته‌ی جالب کار روش شناسایی است: به گفته‌ی بنیاد مرزهای الکترونیکی، افزونه بر پایه‌ی الگوریتم از رفتار درخواست‌ها می‌آموزد کدام‌یک در حال ردیابی است و به فهرست دستی و از پیش نوشته‌شده تکیه نمی‌کند. برای نصب هم به Safari نسخه‌ی 26.5 یا تازه‌تر نیاز دارید.

برای اینکه تفاوت این ابزار با آنچه از قبل در دست است روشن شود، اول باید دید ردیاب چیست: تکه‌کدی که سایت‌های گوناگون در صفحه می‌گذارند تا یک بازدیدکننده را در چند سایت دنبال کنند و از مجموع این مشاهدات، تصویری از علاقه‌ها و عادت‌های او بسازند. پاک کردن کوکی‌ها یا تاریخ مرور هم این تصویر را کامل از بین نمی‌برد؛ ردیاب‌ها راه‌های دیگری برای شناختن دوباره‌ی همان مرورگر دارند.

Safari از قبل بخشی از این مسیر را بسته است: به ردیاب‌ها اجازه می‌دهد در صفحه حاضر شوند، اما اطلاعاتی که می‌توانند بخوانند را محدود می‌کند؛ در عمل، ردیاب می‌آید، ولی دستش بسته است. Privacy Badger نقطه‌ی دیگری را هدف می‌گیرد و درخواست را پیش از خروج از مرورگر متوقف می‌کند. این تفاوت آنجا وزن پیدا می‌کند که سایتی برای دور زدن حفاظت‌های Safari ترفند چیده باشد؛ وقتی درخواستی ارسال نمی‌شود، ترفندی هم برای دور زدن باقی نمی‌ماند.

پشت این افزونه سازمانی غیرانتفاعی و شناخته‌شده در حوزه‌ی حقوق دیجیتال و حریم خصوصی ایستاده است؛ بنیاد مرزهای الکترونیکی در سال‌های گذشته چند ابزار آزاد برای کاربران اینترنت ساخته و Privacy Badger یکی از پروژه‌های عمومی آن است.

یک تصمیم طراحی هم هست که به نظرم ارزش توقف دارد: Privacy Badger تبلیغ‌ها را نمی‌بندد، مگر آنکه خودِ تبلیغ در حال ردیابی باشد. این تفکیک عامدانه است؛ هدف ابزار محدود کردن درآمد سایت‌های خبری نیست، بستن مسیر جمع‌آوری داده درباره‌ی خواننده است. برای بسیاری از کاربران، همین مرز است که تفاوت میان یک مسدودکننده‌ی تبلیغ و یک ابزار حریم خصوصی را روشن می‌کند.

افزونه کوکی‌ها را نیز مسدود می‌کند و پارامترهای ردیابی کلیک را از لینک‌های خروجی پاک می‌کند؛ از جمله لینک‌هایی که به Facebook و Google می‌روند. این پارامترها معمولاً برچسبی در انتهای نشانی‌اند که می‌گویند شما از کدام صفحه روی آن لینک کلیک کرده‌اید؛ با پاک شدنشان، مقصد نمی‌تواند این زنجیره را به عقب دنبال کند.

شرط Safari 26.5 هرچند در اعلامیه ساده آمده، پیامد عملی دارد: ابزار برای Mac‌هایی در دسترس است که به‌روز نگه داشته می‌شوند، نه همه‌ی Mac‌های روشن دنیا. برای کسانی که به‌روزرسانی را عقب می‌اندازند، همین فاصله می‌تواند به سدی واقعی تبدیل شود.

جنبه‌ی کمتر دیده‌شده‌ی این خبر هم در خور توجه است: Safari سال‌ها در زمینه‌ی افزونه‌ها محدودتر از Chrome و Firefox بود و ابزارهای جدی‌تر حریم خصوصی دیرتر به آن راه پیدا کردند. حالا سازمانی غیرانتفاعی ابزاری با منطق الگوریتمی و نه فهرست ثابت برای Safari منتشر می‌کند و به خوانش من، این خودش نشانه است که زیرساخت افزونه‌های Safari برای چنین ابزارهایی جا افتاده است. با این حال، در اعلامیه اشاره‌ای به نسخه‌ای برای iPhone و iPad نشده و تا اعلام رسمی، انتشار آن را نمی‌توان قطعی دانست.

پرسش عملی برای کسی که Safari را روزمره روی Mac به کار می‌برد ساده است: آیا حفاظت درونی Safari کافی است یا لایه‌ی دومی هم لازم است؟ پاسخ به عادت مرور شما بستگی دارد. اگر بیشتر وقت‌تان در چند سایت مشخص می‌گذرد، محدودیت‌های Safari بخش زیادی از کار را انجام می‌دهند؛ اگر مدام از لینک‌های شبکه‌های اجتماعی به سایت‌های تازه می‌روید، بستن خودِ درخواست‌ها دستاورد بیشتری دارد. آنچه هنوز روشن نیست، شیوه‌ی توزیع و سرنوشت نسخه‌های بعدی است و تا اعلام رسمی، بهتر است در باره‌شان حدس نزنیم.