Apple این‌بار با اروپا کنار آمد؛ چرا قانون ایمنی کودکان با نبرد DMA فرق دارد؟
قانون‌های اروپا برای Apple یک جنس واحد ندارند: با یکی سال‌ها درگیر است و از دیگری استقبال می‌کند. پرونده تازه ایمنی کودکان آنلاین دقیقاً نشان می‌دهد این مرز کجاست — و چرا.
Tim Cook، رئیس هیئت‌مدیره اجرایی Apple، در سفر به استراسبورگ از تلاش اتحادیه اروپا برای ساختن چارچوبی مشترک در زمینه ایمنی کودکان آنلاین استقبال کرد؛ همان اتحادیه‌ای که Apple سال‌ها بر سر قواعد دیگر فناوری با آن درگیر بوده است. کوک در این سفر با Roberta Metsola، رئیس پارلمان اروپا، و شماری از قانون‌گذاران فعال در حوزه ایمنی کودکان آنلاین دیدار کرد و از تلاش پارلمان برای ساختن «چارچوبی هماهنگ در سراسر اروپا برای ایمن نگه داشتن کودکان» استقبال کرد. به گفته او، Apple از گفت‌وگوهای پیرامون پیشنهاد «قانون ایمنی کودکان» اتحادیه اروپا، معروف به EU KIDS Act، دلگرم شده است. این استقبال اما تأیید همه بندهای پیش‌نویس نیست؛ کوک فقط از جهت‌گیری کلی حمایت کرده است.
قانون ایمنی کودکان را کمیسیون اروپا، نهاد اجرایی اتحادیه، در ۱۷ سپتامبر پیشنهاد کرده است. دامنه آن گسترده است: شبکه‌های اجتماعی، پلتفرم‌های اشتراک ویدیو، بازی‌های آنلاین، همراهان هوش مصنوعی و چت‌بات‌ها. بر پایه این پیشنهاد، کودکان زیر ۱۳ سال اجازه استفاده از شبکه‌های اجتماعی را ندارند؛ گروه سنی ۱۳ و ۱۴ سال فقط به «حساب‌های کوچک» زیر نظر والدین، با امکانات محدود و سقف یک ساعت در روز دسترسی دارند؛ و از ۱۵ سالگی می‌توانند حساب مستقل بسازند. فروشگاه‌های اپلیکیشن هم باید رده‌بندی سنی اپ‌ها را رعایت کنند، خرید و دانلود نامناسب را برای کودکان ببندند و امکان تأیید سن را طوری فراهم کنند که به حریم خصوصی آسیب نزند.
نکته اینجاست که Apple بخش زیادی از این خواسته‌ها را از پیش ساخته است. «حساب کودک» به والدین امکان مدیریت کاربران کم‌سن را می‌دهد و «زمان صفحه» می‌تواند دسترسی به اپ‌ها و سایت‌ها را محدود و مدت استفاده را کوتاه کند. Apple در iOS 27 این کنترل‌ها را گسترده‌تر کرد و ساختن حساب کودک و مدیریت آن روی iPhone، iPad و Mac ساده‌تر شد. API «اعلام بازه سنی» هم به‌جای تاریخ تولد دقیق کاربر، فقط یک گروه سنی در اختیار توسعه‌دهنده می‌گذارد؛ ابزاری که Apple در سال ۲۰۲۶ و هم‌زمان با گسترش الزامات تأیید سن در کشورهای مختلف توسعه داد.
مقایسه این پرونده با قانون بازارهای دیجیتال، یا DMA، روشن می‌کند چرا لحن Apple اینجا متفاوت است. DMA این شرکت را ملزم می‌کند بازارهای اپ جایگزین، دسترسی شرکت‌های ثالث و هم‌کارپذیری با سرویس‌های دیگر را بپذیرد؛ بندهایی که Apple می‌گوید حریم خصوصی و امنیت کاربر را ضعیف می‌کند و حتی تأخیر ویژگی‌های هوش مصنوعی‌اش، از جمله نسخه پیشرفته‌تر Siri، در اروپا را به گردن همان قانون انداخته است.
از کنار هم گذاشتن این دو پرونده یک الگو بیرون می‌آید: Apple با قاعده‌ای که از او می‌خواهد کنترل پلتفرمش را واگذار کند می‌جنگد و با قاعده‌ای که از او می‌خواهد کنترل‌های بیشتری به محصولاتش اضافه کند همراه می‌شود — به‌ویژه وقتی آن کنترل‌ها را از قبل ساخته باشد. این خوانش، تفسیر است و نه موضع رسمی Apple؛ خود شرکت نگفته که وجود همین ابزارها دلیل حمایت کوک است.
سفر استراسبورگ به نقش تازه کوک هم گره خورده است. او از ۱ سپتامبر به سمت رئیس هیئت‌مدیره اجرایی Apple رفته و John Ternus جای او را به‌عنوان مدیرعامل گرفته است؛ Apple همان زمان گفت کوک به گفت‌وگو با سیاست‌گذاران کشورها ادامه می‌دهد. کوک ماه گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با Ursula von der Leyen، رئیس کمیسیون اروپا، دیدار کرده بود و حفاظت از کودکان در فضای آنلاین یکی از موضوعات آن گفت‌وگو بود.
چند نکته هنوز باز است. کوک توضیح نداده چرا از رویکرد اروپا حمایت می‌کند و پیشنهاد کمیسیون هم باید مراحل قانون‌گذاری را طی کند؛ پس ممکن است بندهایش تا تصویب نهایی تغییر کند و حمایت امروز، تأیید نسخه نهایی نباشد. برای کاربر ایرانی، این بحث به‌خودی‌خود تغییری در قیمت یا دسترسی ایجاد نمی‌کند، اما ابزارهایی که در قلب آن ایستاده‌اند — یعنی زمان صفحه و حساب کودک — بخشی از خود سیستم‌عامل‌اند و جدا از سرنوشت این قانون در دسترس می‌مانند. قانون‌ها دیر یا زود می‌رسند؛ چیزی که می‌ماند، ابزارهایی است که همین حالا در دست والدین است.
