درایور Metal انویدیا برای مک‌های اینتلی منتشر شد، اما فعلاً فقط برای یک کارت
خبر را که دیدم، اولش همان حس آشنا آمد: «یعنی دوباره می‌شود؟» روی ردیت پروژه‌ای شکل گرفته که با کمک ابزارهای کدنویسی مولد، یک درایور گرافیکی Metal برای کارت‌های انویدیا نوشته و آن را عمومی منتشر کرده است. برای صاحبان مک‌های اینتلی و هکینتاش، این یکی از جذاب‌ترین خبرهای سال‌های اخیر است؛ اما بگذارید همین ابتدا صادق باشیم: دامنهٔ واقعی ماجرا بسیار باریک‌تر از چیزی است که از تیترش برمی‌آید.
به گفتهٔ توسعه‌دهنده، این درایور فعلاً فقط کارت RTX 5060 را پشتیبانی می‌کند و او انتظار دارد پشتیبانی به کارت‌های بیشتری گسترش پیدا کند. یک اپلیکیشن کمکی هم ساخته شده که کار نصب درایور را ساده‌تر می‌کند. همهٔ این‌ها در قالب یک انتشار عمومی در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.
مخاطب این پروژه مک‌های اینتلی مجهز به اسلات PCI-E و سیستم‌های هکینتاش‌اند؛ هکینتاش به نصب macOS روی سخت‌افزار غیراپل گفته می‌شود و سال‌هاست جامعه‌ای کوچک اما سرسخت آن را زنده نگه داشته است. نسخهٔ فعلی برای macOS Sequoia عرضه شده؛ همان نسخه‌ای که روی مک‌های اینتلی هم اجرا می‌شود و Mac Pro یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های آن است. کارت‌های گرافیک جداگانه در این ماشین‌ها از راه اسلات PCI-E نصب می‌شوند و همین، درِ ورود سخت‌افزار انویدیا به مک را باز می‌کند.
اهمیت ماجرا به Metal برمی‌گردد. Metal رابط گرافیکی اپل است و اپلیکیشن‌ها و بازی‌ها برای استفاده از توان کارت گرافیک با آن حرف می‌زنند. انویدیا سال‌هاست درایور رسمی برای مک عرضه نمی‌کند و به همین دلیل کارت‌هایش در مک اینتلی عملاً بی‌استفاده مانده‌اند. اگر درایوری بتواند درخواست‌های Metal را به یک کارت انویدیا برساند، از نظر فنی یکی از بزرگ‌ترین موانع برداشته می‌شود.
توسعه‌دهنده می‌گوید این درایور بر پایهٔ NVK ساخته شده است؛ NVK همان درایور ولکان انویدیا در پروژهٔ Mesa است، مجموعه‌ای متن‌باز از کتابخانه‌های گرافیکی که سال‌ها روی لینوکس و سکوهای دیگر به کار می‌رود. او مدعی است میزکار، Metal 3، اپلیکیشن‌ها و بازی‌ها روی کارت انویدیا اجرا می‌شوند.
اینجا اما باید دقیق بود. یک لایهٔ ترجمه در میان است و «اجرا می‌شود» با «درست و سریع اجرا می‌شود» یکی نیست. ادعای اجرای کامل Metal 3 و بازی‌ها فعلاً فقط از زبان خود توسعه‌دهنده شنیده شده و هیچ تست مستقل منتشرشده‌ای آن را تأیید نکرده است. خودِ منبع هم تصریح می‌کند که این کار بسیار اولیه است، ایرادهای جدی دارد و هیچ سازگاری با Apple Silicon ندارد؛ یعنی هیچ‌کدام از مک‌های امروزی به این پروژه ربطی پیدا نمی‌کنند.
برای کاربر ایرانی، این خبر بیشتر یک امکان‌پذیری فنی است تا راه‌حل آماده. کسی که مک اینتلی قدیمی دارد، برای بهره‌مندی از آن باید کارت RTX 5060 تهیه کند؛ کارتی جدید که پشتیبانی رسمی اپل از آن وجود ندارد و قیمت و مسیر تأمینش در بازار داخل قابل پیش‌بینی نیست. درایورهای غیررسمی هم طبیعتاً بیرون از چارچوب امنیتی و به‌روزرسانی‌های اپل می‌مانند و به همین دلیل نمی‌توان آن‌ها را برای کاری که به آن وابسته هستید توصیه کرد.
ارزش اصلی خبر اما جای دیگری است. این پروژه نشان می‌دهد جامعه‌ای که حول مک‌های اینتلی و هکینتاش شکل گرفته هنوز زنده است و با ابزارهای تازه کارهایی را انجام می‌دهد که شرکت‌های بزرگ رهایشان کرده‌اند. با این حال، آنچه می‌بینیم محصول یک تالار گفت‌وگو است، نه یک محصول شرکتی؛ و پروژه‌های داوطلبانه معمولاً با ریسک رهاشدن و شکنندگی در به‌روزرسانی‌های بعدی سیستم‌عامل روبه‌رو هستند.
پس تا وقتی تست مستقل و داده‌های عملکرد منتشر نشود، درست‌ترین موضع این است که این کار را یک قدم آزمایشی ببینیم، نه نشانهٔ بازگشت انویدیا به مک. برای مک‌های Apple Silicon امروز هیچ‌چیز تغییر نکرده و تصمیم خرید یا نگهداری سخت‌افزار را نباید بر پایهٔ چنین خبری گرفت.
