SoftRAID ۹ بالاخره RAID ۶ را آورد؛ اما چرا فقط روی macOS ۲۷؟

نسخه ۹ نرم‌افزار SoftRAID حالا از RAID ۶ پشتیبانی می‌کند؛ آرایه‌ای که خرابی هم‌زمان دو دیسک را تحمل می‌کند و در میانه بازسازی هم داده‌ها را در دسترس نگه می‌دارد. این خبر خوبی است، اما یک شرط عجیب کنارش نشسته: این حالت فقط روی macOS ۲۷ ساخته و مدیریت می‌شود، و OWC توضیح نداده چرا.

SoftRAID محصول OWC است؛ شرکتی که جعبه‌های دیسک و سخت‌افزار ذخیره‌سازی برای مک می‌سازد و نرم‌افزارش را هم خودش توسعه داده. نسخه تازه برای مک و ویندوز منتشر شده، مشترکان فعلی Premium آن را بدون هزینه اضافه دریافت می‌کنند، و مهم‌تر از همه، آرایه‌های موجود نیازی به قالب‌بندی دوباره ندارند.

یادآوری کوچک برای کسانی که تازه وارد این زمین می‌شوند: RAID راهی است برای ترکیب چند دیسک در یک فضای ذخیره‌سازی واحد، طوری که از کار افتادن یک دیسک همه داده‌ها را با خود نبرد. RAID ۶ دو مجموعه اطلاعات توازن (parity) روی آرایه نگه می‌دارد؛ همان اطلاعاتی که برای بازسازی داده‌ی ازدست‌رفته به کار می‌آید. همین دو لایه است که این حالت را تا خرابی دو دیسک مقاوم می‌کند، به شرط آنکه آرایه دست‌کم چهار دیسک داشته باشد.

ارزش واقعی این محافظت جایی روشن می‌شود که آرایه در حال بازسازی است. بازسازی پس از خرابی یک دیسک، بسته به ظرفیت، بار کاری و سرعت اتصال، می‌تواند چند ساعت طول بکشد. در آن فاصله، آرایه RAID ۵ لایه‌ی دیگری از محافظت ندارد و خرابی دیسک دوم می‌تواند کل آرایه را از دسترس خارج کند. اینجاست که RAID ۶ معنای خودش را پیدا می‌کند.

RAID ۶+ همان مسئله را با روش دیگری حل می‌کند. به گفته OWC، در این حالت نوشتن توازن به‌جای آنکه میان همه دیسک‌های آرایه پخش شود، روی دیسک‌های اختصاصی انجام می‌گیرد و همین می‌تواند برای آرایه‌های SSD و کارهای پرترافیک سریع‌تر باشد. اما من اینجا محتاط می‌مانم: OWC هیچ بنچمارک مقایسه‌ای میان RAID ۶ و RAID ۶+ منتشر نکرده و عددی هم درباره‌ی میزان فرسایش دیسک‌های توازن نداده است؛ پس برتری ادعاشده فعلاً تأییدشده نیست.

غیرمعمول‌ترین بخش ماجرا همان شرط macOS ۲۷ است. OWC خودش نرم‌افزار ذخیره‌سازی را می‌سازد، اما ساخت و مدیریت RAID ۶ و ۶+ را فقط روی macOS ۲۷ و با اشتراک فعال Premium ممکن کرده است. سازنده توضیح نداده در این نسخه چه چیزی تغییر کرده و روشن نکرده آیا نسخه‌های قدیمی‌تر مک هم روزی به این حالت‌ها می‌رسند یا نه. برداشت محتمل من این است که SoftRAID به قابلیتی در لایه‌ی ذخیره‌سازی سیستم‌عامل وابسته شده که تازه در این نسخه شکل گرفته؛ اما این یک تحلیل است، نه واقعیتی که OWC تأیید کرده باشد.

در سمت ویندوز، نسخه ۹ با تکیه بر فناوری MacDrive امکان دسترسی به آرایه‌های APFS رمزگذاری‌شده را فراهم می‌کند، بدون آنکه کاربر مجبور شود اول رمزگذاری را بردارد. پشتیبانی از APFS و HFS+ بدون رمزگذاری هم برای جابه‌جایی میان مک و ویندوز حفظ شده است. یک محدودیت روشن هم هست: رایانه‌های ویندوزی مبتنی بر تراشه‌های Snapdragon نمی‌توانند SoftRAID را اجرا کنند. OWC روشن نکرده آیا ویندوز می‌تواند آرایه‌ی RAID ۶ ساخته‌شده روی مک را باز کند یا روی آن بنویسد.

RAID ۶ و ۶+ به اشتراک Premium گره خورده‌اند. سال اول این اشتراک ۱۴۹.۹۹ دلار و از سال بعد سالی ۷۹.۹۹ دلار هزینه دارد. نسخه‌ی رایگان Standard همچنان امکان خواندن، نوشتن و بازسازی آرایه‌های موجود را می‌دهد، اما ساخت یا تغییر پیکربندی آن‌ها را مجاز نمی‌داند؛ یعنی داده‌های فعلی پشت دیوار پرداخت نمی‌مانند، ولی هر تغییر تازه در آرایه به پرداخت ادامه‌دار نیاز دارد.

برای خواننده‌ی ایرانی، این محصول در دسته‌ی ابزارهای حرفه‌ای ذخیره‌سازی می‌گنجد: نرم‌افزاری وابسته به جعبه‌های سازگار و اشتراک پولی، با شرط یک نسخه‌ی بسیار تازه از مک. در منبع هیچ خبری درباره‌ی قیمت داخلی یا راه‌های دسترسی در ایران نیامده و پرداختن به آن به‌عنوان یک فرصت خرید، تصویر دقیقی از ماجرا نمی‌دهد.

و یک نکته که در همه‌ی این حالت‌ها ثابت می‌ماند: RAID جای پشتیبان‌گیری کامل را نمی‌گیرد. آرایه می‌تواند از پس خرابی دیسک بربیاید، اما فایلی که پاک، خراب یا دزدیده شده، یا جعبه‌ای که کامل از بین رفته را برنمی‌گرداند. تا وقتی OWC جزئیات وابستگی‌اش به macOS ۲۷ و داده‌های عملکردی RAID ۶+ را منتشر نکند، خریدار حرفه‌ای باید با احتیاط تصمیم بگیرد.