A20 Pro؛ تراشه‌ای که اپل برای خودش ساخت، نه برای فروش
اپل A20 Pro را برای همان محصولی ساخته که قرار است در آن بنشیند و همین را مزیت اصلی‌اش می‌داند. این جمع‌بندی، حرف سه مدیر ارشد اپل در پادکست The Circuit است؛ جایی که پای جزئیات طراحی این تراشه نشسته‌اند.
A20 Pro نخستین تراشه اپل با لیتوگرافی دوانانومتری است و در iPhone 18 Pro، iPhone 18 Pro Max و مدلی با نام iPhone Duo به کار می‌رود. به گفته اپل، پردازنده مرکزی ۲۰ درصد و پردازنده گرافیکی ۴۰ درصد سریع‌تر از نسل پیش است. دوانانومتری یعنی ترانزیستورها فشرده‌تر شده‌اند؛ در عمل اپل می‌تواند روی همان مساحت، هسته‌های گرافیکی بیشتر، کانال‌های حافظه بیشتر و موتور عصبی دوبرابر جا بدهد. موتور عصبی هم بخشی از تراشه است که محاسبات هوش مصنوعی را روی خود دستگاه انجام می‌دهد.
Sri Santhanam، معاون مهندسی سیلیکون اپل، در همین گفت‌وگو توضیح می‌دهد که گره فناوری تنها بخش ماجراست: «معماری، طراحی، پیاده‌سازی، بسته‌بندی و کل پشته عمودی همان چیزی است که تراشه ما را می‌درخشاند.» به گفته او، فشردگی بیشتر ترانزیستورها در لیتوگرافی دوانانومتری باد موافقی بود که اجازه داد اپل موتور عصبی را دوبرابر کند.
بخش کم‌هیاهوی ماجرا اما جای حافظه است. اپل حافظه DRAM را از بالای تراشه به کنارش برده و بسته‌بندی را به سبک MCM اجرا کرده است؛ در این روش چند تراشه در یک بسته واحد کنار هم می‌نشینند. جابه‌جایی حافظه، ردپای افقی و عمودی تراشه را بزرگ‌تر کرد و به گفته Santhanam اپل با شرکای سیستم خود هماهنگ شد تا جای تازه در طراحی برد منطقی جا بیفتد.
همین تغییر به خنک‌کاری گره خورده است. تراشه مستقیم روی اتاقک بخار نشسته؛ اتاقک بخار صفحه‌ای است که گرما را روی سطح پخش می‌کند تا نقطه داغ شکل نگیرد. Kaiann Drance، معاون بازاریابی آیفون، می‌گوید با این چیدمان «توانستیم تراشه را مستقیم روی اتاقک بخار بگذاریم تا در طول استفاده بهترین عملکرد پایدار را بگیریم.» اینجا نشانه‌ها به سمت عملکرد پایدار می‌رود، نه سرعت لحظه‌ای در یک آزمون کوتاه.
Drance به بخش دیگری هم اشاره می‌کند: تصمیم‌های مربوط به پهنای باند حافظه سال‌ها جلوتر گرفته می‌شود، برای دوربین و قابلیت‌های هوش مصنوعی که اپل می‌داند خواهند آمد، حتی اگر زمان دقیقشان روشن نباشد.
او یک جمله کلیدی هم می‌گوید: «ما فروشنده سیلیکون تجاری نیستیم.» فروشنده سیلیکون تجاری شرکتی است که تراشه می‌سازد تا به دیگران بفروشد. از این زاویه، ادعای اپل کمتر درباره عدد و بیشتر درباره مدل کسب‌وکار است: چون تراشه را برای محصول خودش می‌سازد، می‌تواند اندازه و توان مصرفی‌اش را حول نرم‌افزار خودش تنظیم کند. این خوانش، تفسیر است، نه چیزی که اپل به‌صراحت اعلام کرده باشد.
اپل پیش‌تر با گذار از پردازنده‌های Intel به سیلیکون خودش در مک‌ها همین استدلال را به آزمون گذاشته بود و نتیجه‌اش را در سرعت و مصرف انرژی آن دستگاه‌ها نشان داده است.
باید یادآوری کرد که اعداد ۲۰ و ۴۰ درصد از زبان خود اپل آمده و هنوز آزمون مستقل یا کالبدشکافی سخت‌افزاری آن را تأیید نکرده است. نام iPhone Duo هم فقط در همین گزارش دیده می‌شود و جای دیگری تکرار نشده.
برای کاربری که آیفونش را سال‌ها نگه می‌دارد، پیام اصلی این گفت‌وگو ساده است: آنچه اپل می‌فروشد فقط یک عدد روی کاغذ نیست، بلکه تراشه‌ای است که قرار است سال‌ها بعد هم جا برای نرم‌افزارهای تازه داشته باشد. درباره اینکه قابلیت‌های تازه موتور عصبی به ایران می‌رسد یا نه، این گفت‌وگو حرفی نمی‌زند؛ فرض کردنش کار ما نیست.
